1970 yapımı Catch-22, Joseph Heller'ın aynı adlı çok satan romanından uyarlanan, savaşın absürtlüğünü kara mizahla ele alan bir film. Yönetmen koltuğunda The Graduate ile ünlenen Mike Nichols oturuyor. Film, II. Dünya Savaşı sırasında İtalya'da konuşlu bir ABD bombardıman filosunda görev yapan Yüzbaşı John Yossarian'ın hikayesini anlatıyor. Yossarian, giderek daha tehlikeli hale gelen uçuş görevlerinden kurtulmak için deli olduğunu kanıtlamaya çalışır, ancak 'Catch-22' adı verilen bir askeri mantık tuzağına takılır: Eğer uçmaya devam etmek istemiyorsa, bu onun aklının yerinde olduğunu gösterir ve uçmak zorundadır; eğer gerçekten deli olsaydı, uçmak istemezdi ama o zaman da deli olduğunu iddia edemezdi. Bu kısır döngü, bürokrasinin ve savaş mantığının saçmalığını gözler önüne seriyor.

Alan Arkin, Yossarian rolünde unutulmaz bir performans sergiliyor. Onun kaygılı, sinirli ama aynı zamanda sevimli karakteri, filmin taşıyıcı gücü. Martin Balsam, Orson Welles, Jon Voight ve Richard Benjamin gibi oyuncular da destek rollerinde etkileyiciler. Nichols'ın yönetimi, savaşın kaosu ile bireyin çaresizliği arasındaki gerilimi ustalıkla yansıtıyor. Görüntü yönetmeni David Watkin'in geniş açılı çekimleri, karakterlerin içinde kaybolduğu devasa askeri alanları hissettiriyor.

Catch-22, sadece bir savaş filmi değil, aynı zamanda bürokrasinin, otoritenin ve insan aklının sınırlarını sorgulayan zamansız bir eser. Mizahı keskin, eleştirisi acımasız. Savaşın anlamsızlığını, askeri hiyerarşinin tuhaflıklarını ve hayatta kalma içgüdüsünün evrenselliğini anlatıyor. Edebiyat sinema uyarlamaları arasında özel bir yere sahip olan bu filmi, kara mizah sevenler ve klasik sinema tutkunları mutlaka izlemeli. Türkçe dublaj seçeneğiyle de erişilebilen bu yapım, 70'ler sinemasının cesur örneklerinden biri olarak izleyiciyi hem düşündürüyor hem de güldürüyor.